Studie switchen en leerkrediet

Merk je dat je opleiding niet bij je past? Een studieswitch kan de juiste stap zijn, maar de timing van je uitschrijving en nieuwe inschrijving heeft mogelijk gevolgen voor je leerkrediet. Wie snel duidelijkheid zoekt, kan vaak nog gerichter heroriënteren en onnodig verlies van studiepunten vermijden.

Leerkrediet is slechts één element in je beslissing. Lees eerst Wat is leerkrediet in Vlaanderen? voor een heldere basis. Een nieuwe opleiding moet vooral aansluiten bij je talenten, interesses, manier van leren en toekomstbeeld. Informeer daarom tijdig bij je hogeschool of universiteit over jouw concrete dossier en deadlines.

Wat gebeurt er met je leerkrediet als je van opleiding verandert?

Bij je eerste inschrijving in het Vlaamse hoger onderwijs krijg je in principe 140 studiepunten leerkrediet. Wanneer je je inschrijft met een diplomacontract voor opleidingsonderdelen die onder het leerkrediet vallen, worden de opgenomen studiepunten tijdelijk van je saldo afgetrokken.

Slaag je voor een opleidingsonderdeel, dan verdien je de opgenomen studiepunten terug. Voor de eerste 60 verworven studiepunten binnen een diplomacontract geldt normaal een bonus: die studiepunten worden dubbel teruggegeven. Slaag je niet, dan verlies je de ingezette studiepunten doorgaans na de tweede examenkans.

Bij een eerste heroriëntering in een bachelor kan ook de datum waarop je je in de nieuwe opleiding inschrijft bepalend zijn. Controleer daarnaast of je al examens aflegde en of de examenperiode al gestart is.

• het moment waarop je je uitschrijft uit je huidige opleiding;
• of je bent ingeschreven met een diplomacontract of creditcontract;
• of je al examenresultaten hebt behaald voor bepaalde opleidingsonderdelen.

De precieze administratieve procedure en deadlines kunnen verschillen per instelling. Neem dus contact op met de studentenadministratie of studieloopbaanbegeleider van je hogeschool of universiteit voordat je je inschrijving wijzigt. Twijfel je tussen onderwijsvormen? Bekijk de Verschillen tussen hogeschool en universiteit.

Vroeg of laat switchen maakt een verschil

Hoe vroeger je beslist om te veranderen, hoe groter de kans dat je leerkrediet grotendeels of volledig wordt teruggegeven. De regels verschillen voor generatiestudenten en studenten die al langer in het hoger onderwijs studeren.

Je bent voor het eerst ingeschreven in een bacheloropleiding

Ben je generatiestudent en merk je in je eerste bachelorjaar dat je een verkeerde keuze maakte? Dan bestaan er beschermende regels voor een tijdige heroriëntering. Verander je vóór 1 december van opleiding én schrijf je je vóór 1 december in voor de nieuwe opleiding, dan krijg je het ingezette leerkrediet terug voor opleidingsonderdelen waarvoor je slaagde, of waarvoor je nog geen examen aflegde én de examenperiode nog niet gestart is. Voor een afgelegd maar niet-geslaagd examen krijg je het leerkrediet niet terug.

Schrijf je je later uit, dan wordt de regeling genuanceerder. Tussen 1 december en 15 maart krijg je de studiepunten terug voor vakken waarvoor je een examen aflegde en slaagde; geen punten terug voor vakken waarvoor je examen aflegde en niet slaagde; en de helft terug voor vakken waarvoor je nog geen examen aflegde én de examenperiode nog niet gestart is. Na 15 maart ben je het leerkrediet kwijt, behalve voor vakken waarvoor je slaagde.

Voor de automatische bescherming bij een eerste bachelorheroriëntering gelden de wettelijke grensdata van 1 december en 15 maart. Daarnaast bepaalt je instelling in haar onderwijs- en examenreglement tot wanneer een gewone uitschrijving uit een diplomacontract nog leerkrediet kan teruggeven; die datum ligt vóór de examens.

Je studeert al langer in het hoger onderwijs

Heb je al eerder in het Vlaamse hoger onderwijs gestudeerd? Dan bepaalt je hogeschool of universiteit doorgaans tot wanneer je kunt uitschrijven met teruggave van leerkrediet. Die datum ligt vóór de start van de examenperiode en staat in het onderwijs- en examenreglement.

Wie na die deadline verandert, behoudt het leerkrediet meestal alleen voor de opleidingsonderdelen waarvoor hij of zij nog slaagt. Als je nog credits wilt behalen, leg dan — alleen als je inschrijving en examenrecht nog lopen — examens af vóór je je officieel uitschrijft. Behaalde credits kunnen bovendien relevant zijn voor mogelijke vrijstellingen in je nieuwe opleiding.

Diplomacontract of creditcontract: een belangrijk verschil

Bij een diplomacontract schrijf je je in met de bedoeling een diploma te behalen. Dit is de meest voorkomende contractvorm voor studenten die een volledige bachelor- of masteropleiding volgen. Een tijdige uitschrijving kan binnen deze contractvorm recht geven op teruggave van ingezet leerkrediet.

Bij een creditcontract schrijf je je in voor afzonderlijke opleidingsonderdelen om credits te behalen, zonder dat je op dat moment een diploma nastreeft. Het leerkrediet dat je hiervoor inzet, wordt bij uitschrijving doorgaans niet teruggegeven. Ga dus extra zorgvuldig na welke contractvorm op jouw inschrijving van toepassing is.

Praktische stappen vóór je van studie verandert

Een switch is meer dan administratief uitschrijven en opnieuw inschrijven. Door eerst overzicht te creëren, maak je een beslissing die niet alleen je leerkrediet respecteert, maar ook beter aansluit bij wie je bent.

1. Bespreek je twijfel tijdig. Neem contact op met de studieloopbaanbegeleider, ombuds of studentenadministratie van je huidige en mogelijke nieuwe opleiding.
2. Vraag naar de concrete gevolgen. Informeer naar de uitschrijfdatum, je contracttype, je examenmogelijkheden en de impact op je leerkrediet.
3. Controleer je saldo. Via Mijn Burgerprofiel kun je je leerkrediet en eerdere inschrijvingen raadplegen. Je instelling kan je actuele situatie eveneens toelichten.
4. Onderzoek je nieuwe richting. Kijk verder dan de vakkenlijst. Denk na over inhoud, leerstijl, beroepsmogelijkheden, werkomgeving en wat jou energie geeft. Je kunt ook Welke studierichting past bij mij? verkennen en de Checklist voor je studiekeuze in Vlaanderen gebruiken.
5. Regel je wijziging officieel. Een mondeling akkoord of stopzetten van lessen is geen uitschrijving. Volg altijd de administratieve procedure van je instelling.

Een doordachte heroriëntering begint bij jezelf

Twijfel over je studie betekent niet dat je gefaald hebt. Het kan net een belangrijk signaal zijn dat je beter wilt begrijpen waar je sterktes liggen en in welke context je tot je recht komt. Een richting kiezen omdat ze logisch klinkt, populair is of door anderen wordt aangeraden, is niet altijd hetzelfde als kiezen voor een richting die duurzaam bij je past.

Diadis biedt studiekeuze- en heroriëntatiebegeleiding voor jongeren vanaf 17 jaar. In dat traject gebruikt Diadis een Kerntalentenanalyse en interesseverkenning als hulpmiddel om studiekeuzes te bespreken.

Voor advies over je persoonlijke leerkredietdossier, uitschrijving of inschrijving neem je contact op met je hogeschool, universiteit of studentenvoorziening. Houd ook rekening met Studietoelage en financiering in Vlaanderen. Voor helderheid over de richting die bij jou past, kan studieloopbaanbegeleiding je helpen om met meer vertrouwen een volgende stap te zetten.

Veelgestelde vragen over studie switchen en leerkrediet

Kan ik na 1 september nog van studie wisselen?

Ja, een switch is vaak nog mogelijk nadat het academiejaar is gestart. De mogelijkheden hangen af van de opleiding, het tijdstip, de beschikbare plaatsen en de toelating van de nieuwe instelling of faculteit. Hoe later je verandert, hoe groter de impact kan zijn op je vakkenpakket, examens en leerkrediet.

Kan ik nog van studierichting veranderen tijdens het academiejaar?

Dat kan, maar de procedure verschilt per hogeschool of universiteit. Sommige instellingen laten een overstap in het eerste semester toe, andere voorzien vooral instroom in het tweede semester. Bespreek je opties zo snel mogelijk met de studieloopbaanbegeleider van de nieuwe richting.

Verlies ik altijd leerkrediet als ik stop of switch?

Nee. Bij een tijdige uitschrijving uit een diplomacontract kan je instelling het ingezette leerkrediet teruggeven. De algemene regels voor generatiestudenten bieden in bepaalde periodes eveneens bescherming. Schrijf je later uit, dan kan leerkrediet verloren gaan voor opleidingsonderdelen waarvoor je niet slaagt.

Waar kan ik mijn resterende leerkrediet bekijken?

Je kunt je saldo raadplegen via Mijn Burgerprofiel. Daar vind je een overzicht van je inschrijvingen en de studiepunten die je hebt ingezet of terugverdiend. Voor uitleg over je individuele situatie kun je terecht bij de studentenadministratie van je hogeschool of universiteit.